İthalat rejiminde değişim
Ticaret Bakanlığı, 2026 yılı itibarıyla yürürlüğe giren yeni ithalat düzenlemelerini Resmî Gazete’de yayımladı. Yerli üretimi korumayı, haksız rekabeti önlemeyi ve cari açığı azaltmayı hedefleyen kararlarla gümrük vergileri, tarife kontenjanları ve gözetim uygulamalarında kapsamlı değişikliklere gidildi.
Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar”, 31 Aralık 2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Karar, 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek. Yapılan düzenlemelerle; yerli üretimin korunması, haksız rekabetin önlenmesi, istihdamın artırılması ve cari açığın azaltılması hedefleniyor.
Bakanlık, iç ve dış piyasalardaki gelişmeleri dikkate alarak ithalat politikalarını güncellerken; Türkiye’nin taraf olduğu Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Kuruluş Anlaşması, Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği Kararı, serbest ve tercihli ticaret anlaşmaları ile Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi kapsamındaki yükümlülükleri esas aldı. Düzenleme, aynı zamanda kalkınma planları ve yıllık programlarda öngörülen hedefler doğrultusunda, tarım ve sanayi sektörlerinin ihtiyaçları gözetilerek hazırlandı.
İlave Gümrük Vergilerinde Yeni Dönem
Yerli üretimin desteklenmesi amacıyla hazırlanan İthalatta İlave Gümrük Vergisi Uygulanmasına İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar da Resmî Gazete’nin aynı sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu kapsamda, uluslararası anlaşmalardan doğan yükümlülükler göz önünde bulundurularak, ithal ürünlere uygulanan ilave gümrük vergilerinde güncellemelere gidildi.
2026 yılı itibarıyla geçerli olacak şekilde hazırlanan “İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli” doğrultusunda, hem İthalat Rejimi Kararı eki listelerde hem de İlave Gümrük Vergisi Kararı eki listelerde gerekli değişiklik ve düzenlemeler yapıldı. Bu değişiklikler, ürün tanımlarında ve gümrük tarife istatistik pozisyonlarında yapılan güncellemeleri de kapsıyor.
Öte yandan, her yıl başında yayımlanan ve bazı eşyaların ithalatında uygulanacak esasları belirleyen İthalat Tebliğleri de ilgili kurumların görüşleri alınarak gözden geçirildi ve aynı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Sanayi Ürünlerinde Tarife Kontenjanı Açıldı
Sanayicilerin rekabet gücünü artırmak amacıyla, yerli üretimi bulunmayan ya da yetersiz olan hammadde ve ara mamullerde uygulanan politikalar bu yıl da devam etti. Bu çerçevede, Sanayi Ürünleri İthalatında Tarife Kontenjanı Uygulanması Hakkında Kararlar ile 35 farklı eşya için tarife kontenjanı açıldı.
Ayrıca, bu kontenjanların dağıtımı, yönetimi ve uygulanmasına ilişkin olarak hazırlanan İthalatta Kota ve Tarife Kontenjanı İdaresine İlişkin Tebliğler (Tebliğ No: 2026/1, 2026/2 ve 2026/3) Resmî Gazete’de yayımlandı. Böylece, sanayi üretiminde girdi maliyetlerinin düşürülmesi ve üretim sürekliliğinin sağlanması amaçlandı.
Mücevheratta Vergi Uygulaması Değişti, Oran Aynı Kaldı
Bazı ürünlerin ithalatında uygulanan Ek Mali Yükümlülük, mevzuat bütünlüğü sağlanması amacıyla İlave Gümrük Vergisi kapsamına alındı. Bu kapsamda, altından mamul mücevherci eşyası ithalatında uygulanan %20 oranındaki ek mali yükümlülük, aynı oranla ilave gümrük vergisi olarak uygulanmaya devam edecek.
Söz konusu düzenleme 1 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Vergi tahsilatında herhangi bir boşluk oluşmaması amacıyla, bu tarihte 7480 sayılı Karar da yürürlükten kaldırılacak. Yapılan değişiklikle vergi oranlarında herhangi bir artış ya da azalışa gidilmezken, uygulama sadece hukuki ve idari açıdan yeniden yapılandırılmış oldu.
Gözetim Tebliğlerinde Kapsam Genişledi
İthalatta gözetim uygulamalarına ilişkin tebliğlerde de kapsamlı düzenlemelere gidildi. 47 ürün grubunu kapsayan değişiklikler doğrultusunda; halihazırda gözetim uygulanan 24 ürün grubunda birim fiyatlar güncellenirken, 23 ürün grubunda ise yeni gözetim kıymeti ihdas edildi. Böylece Ticaret Bakanlığı tarafından uygulanan Gözetim Tebliği sayısı 184’e yükseldi.
Ayrıca, kayda alma uygulamasına ilişkin yapılan değişiklikle İhracatçı Kayıt Formu’nun geçerlilik süresi 1 yıldan 3 yıla çıkarıldı. İthalata ilişkin süreçleri kolaylaştırmak amacıyla “İthalata İlişkin Soru Formu” da mevzuata eklendi.
Bazı Ürünlerde Korunma Önlemi Soruşturması Başlatıldı
Yerli üreticilerin başvuruları doğrultusunda, bazı ürünlerin ithalatına yönelik korunma önlemi soruşturmaları başlatıldı. Buna göre;
- PET Resin (GTİP: 3907.61.00.00.00),
- Tereftalik Asit (GTİP: 2917.36.00.00.11),
- Muhtelif karton türleri (GTİP: 4810.29 ve 4810.92)
ithalatında artış yaşandığı ve bu artışın yerli üreticiler üzerinde ciddi zarar veya zarar tehdidi oluşturduğu gerekçesiyle soruşturma süreci başlatıldı.
Ticaret Bakanlığı, yürütülecek soruşturmalarda ithalat artışının boyutunu ve yerli üretici üzerindeki etkilerini detaylı şekilde inceleyecek; elde edilecek bulgular doğrultusunda gerekli görülmesi halinde korunma önlemleri uygulamaya alınacak.
“Üretici ve Tüketici Dengesi Gözetilecek”
Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan değerlendirmede, ithalat politikalarının belirlenmesinde üretici ve tüketici faydasının birlikte gözetileceği, yerli üretimin korunması ve teşvik edilmesi amacıyla gerekli adımların kararlılıkla atılmaya devam edileceği vurgulandı.
Yapılan düzenlemelerin, 2026 yılında hem sanayi üretimini desteklemesi hem de dış ticaret dengesine olumlu katkı sağlaması bekleniyor.
