Mimar adaylarından ‘tarihi eserlerin riskleri’

Edirne’de terk edilmişlik, yangın, sel, savaş hepsi var !

Trakya Üniversitesi Mimarlık Fakültesi tarafından bu yıl “Risk Altında Kültür Mirası” temasıyla düzenlenen “Edirne Açıkhava Amfisi Geleceğin Mimarlarını Yetiştiriyor 5’inci Kültür Mirası Çalıştayı” Mimarlık Fakültesi’nde mimar adayı öğrencilerin oluşturduğu farklı atölyeler tarafından hazırlanan, Edirne’deki risk altındaki yapılar ve muhtemel riskler hakkında sunum gerçekleştirildi.

Edirne Açıkhava Amfisi Geleceğin Mimarlarını Yetiştiriyor 5’inci Kültür Mirası Çalıştayı, Trakya Üniversitesi Mimarlık Fakültesi tarafından bu yıl “Risk Altında Kültür Mirası” temasında düzenleniyor. Çalıştay etkinlikleri kapsamında, dün Trakya Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nde mimar adayları tarafından oluşturulan farklı atölyeler tarafından Edirne’deki tarihi yapıya zarar veren temel etkenler konusunda sunumlar gerçekleştirildi. Atölye sunumları öncesi Trakya Üniversitesi Devlet Konservatuarı öğrencileri tarafından katılımcılara dinleti sunuldu.

Etkinlikte konuşan Trakya Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Burcu Özgüven, özellikle 1’inci sınıf mimarlık öğrencilerinin atölyelere katılımından dolayı memnuniyetini dile getirirken, sunumların doğal risklerin yanı sıra insani faktörleri de ele aldığını ifade etti. Özgüven; “Bir atölye çalışmasını daha tamamladık, güzel çalışmalarla karşılaştık. Özellikle 1’inci sınıf öğrencilerinin katılımı bizim için çok değerliydi. Çünkü daha mimarlık nedir, öğrenmeden bir anda bir mimarlık atölyesinin içerisinde daha yüksek sınıflarla bir araya gelmek, onlar için umarım güzel bir deneyim olmuştur. Bizim için de güzel bir deneyim oldu. Bu konuyu seçmemizdeki neden; kuşkusuz şubat ayında yaşadığımız deprem felaketiydi. Edirne’nin de kuşkusuz yüzyıllardır karşılaştığı deprem felaketleri var. Bunun dışında başka risklerle de karşılaşıyoruz. Örneğin yangınlar, su baskınları, rüzgar etkisi yani doğanın getirdiği çeşitli etkiler. Bunun dışında da karşılaştığımız başka riskler de var ki bu riskler uluslararası tanımlanmış risklerdir. UNESCO tarafından ‘At risk’ başlığı adı altında derlenip toparlanmış bir grup riskler faktörü üzerinde düşünülmüş. Biz de bu ‘At risk’ denilen çalışma konusunu, kendi atölyemize taşıyarak Edirne’nin neler ile karşılaşabileceğini düşündük. Çok enteresan çalışmalar var. Herkesin bakış açısı farklı. Herkes, riske dair farklı bir yaklaşım geliştiriyor. Elbette riskler çeşitli; insan faktörü de var doğa faktörü de var” dedi.

Konuşmaların ardından atölye sunumlarına geçildi. İlk atölye Edirne’deki tarihi yapıları üstündeki risk faktörünü 6 ana başlık altında ele aldı. “Terk Edilmişlik” başlığı altında yapıların ilk kullanıcıların, yapıları terk etmesi ve sonraki kullanıcıların aidiyet duygusunun oluşmaması sonucunda yapıların kaderine terk edildiği ifade edildi. “Yangın” başlığı altında özellikle ahşap yapılarda, insan kaynaklı ihmallerin sonucunda yangın tehlikesi bulunduğu belirtildi. “Savaş” başlığı altında 93 harbinde sarayın yakılması örnek gösterilerek, savaşın da tarihi yapılar üzerindeki etkisine dikkat çekildi. “Sel” başlığı altında özellikle Sarayiçi ve Karaağaç bölgelerinin sel tehlikesi altında bulunduğu kaydedildi. “Vandalizm” başlığı altında tarihi yapılara, insanlar tarafından bilerek zarar verilmesi, boyanması gibi eylemler, İtalyan Kilisesi örneği verilerek katılımcılara aktarıldı. “İhmal” başlığı altında tarihi yapıların elemanlarının yenilenmemesi sebebiyle yapıya zarar veren küf gibi etkenler açıklandı.

‘ALTYAPI KAZILARI SELİMİYE’YE CİDDİ ZARAR VERDİ’

Daha çok tarihi yapılarla alakalı sunum gerçekleştiren 2’nci atölye çalışmasında Selimiye Camii ile ilgili; “Mimar Sinan’ın su kuyuları ve ısıtma sistemlerinin deprem sönümleyici olarak kullanılmaktaydı, ancak altyapı kazıları sebebiyle bu alanlar hasar gördü ve Selimiye’ye ciddi zarar verdi. Zaman geçtikçe üretilen yeni teknoloji ve fikirler ile hayatımızı ne kadar kolaylaştırsak da geçmişe zarar vermeden bir şeyler yapabilmenin yolu bulunması gerekir” ifadeleri kullanıldı.

Sunumun devamında Kaleiçi semti ile ilgili, zaman geçtikçe eski yapılara aidiyet duygusunun eksildiğini ve bu duygu eksikliğinden kaynaklı olarak eski yapılar terk edilip yok edilmekte olduğu ifade edilirken, aidiyet duygusunun canlı tutulması gerektiği belirtildi. Deveci Han’ın sürekli farklı işlevlerde kullanılıp, zamanla yapıda gerçekleştirilen yapıya uymayan merdiven ve çelik, demir entegrasyonunun yapıya zarar verdiği kaydedilerek, işlev ve kullanıcı etkilerinin yapıya olumsuz etki ettiği söylendi. Makedonya Kulesi’nin ilk olarak ahşap inşa edildiği ve zamanla zarar gördüğü için taş ve tuğla kullanılarak yeniden yapıldığı açıklanırken, şehir estetiği kaygısıyla yıkıldıktan sonra anıtsal değer kazandığı aktarıldı. Son olarak Üç Şerefeli Camii hakkında, dışarıdan bakılınca mükemmel olduğu ancak çok büyük hasar olmamasına karşın, avluda yer alan aynalı tonozlardaki çiçeklenmeler ve döneminden sonra eklenen kalem işlerindeki tutarsızlığın yapı kimliğine zarar verdiği bildirildi.

3’üncü atölye kentteki sel riskine ağırlık verirken, özellikle Karaağaç, Sarayiçi bölgelerindeki su baskın riskinin üst düzeyde olduğu kaydedildi. Sel felaketi risklerine karşı doğa temelli çözüm önerilen sunumda; “Kültürel mirası koruma ekonomik yapının coğrafi olarak yerelleşmesini, yerel değerlerin geliştirilmesini, yerel beceri kapasitelerinin çeşitlendirilmesi ve geliştirilmesini beslemektedir. Kültürel mirasa yapılacak nitelikli müdahaleler, doğa temelli çözümlerin kullanımı ile mirasın döngüsel, kentsel ve bölgesel yenilenmenin tetikleyicisi olması mümkündür. Tarım mirası ve onunla ilişkili peyzaj alanlarının korunması, aynı zamanda gıda sisteminin de bağlı olduğu biyoçeşitliliğin, geleneksel su kültürü ve tarım kültürü bilgisinin korunmasını sağlayacaktır” ifadelerine yer verildi. Adem Batuhan SEVER

Mimar adaylarindan ‘tarihi eserlerin riskleri 2 | Edirne Ahval Gazetesi
Mimar adaylarından ‘tarihi eserlerin riskleri’ | Edirne Ahval Gazetesi
Mimar adaylarindan ‘tarihi eserlerin riskleri | Edirne Ahval Gazetesi
Mimar adaylarından ‘tarihi eserlerin riskleri’ | Edirne Ahval Gazetesi
Mimar adaylarindan ‘tarihi eserlerin riskleri 3 | Edirne Ahval Gazetesi
Mimar adaylarından ‘tarihi eserlerin riskleri’ | Edirne Ahval Gazetesi
Mimar adaylarindan ‘tarihi eserlerin riskleri 4 | Edirne Ahval Gazetesi
Mimar adaylarından ‘tarihi eserlerin riskleri’ | Edirne Ahval Gazetesi
Mimar adaylarindan ‘tarihi eserlerin riskleri 5 | Edirne Ahval Gazetesi
Mimar adaylarından ‘tarihi eserlerin riskleri’ | Edirne Ahval Gazetesi

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
error: İçerik korunmaktadır !!