Selimiye’deki kalemişi tartışmasına yargı freni

Edirne İdare Mahkemesi, Selimiye Camisi’nin ana kubbesindeki 18’inci yüzyıl kalem işlerinin sökülerek yeni tezyinat yapılmasına karşı açılan davada yürütmeyi durdurma kararının gerekçesini açıkladı. Mahkeme, yeni uygulamanın UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ndeki eserde “geri dönüşü mümkün olmayan zararlar” doğurabileceğini belirterek, ulusal ve uluslararası koruma ilkelerine aykırılık riskine dikkat çekti.

UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ndeki Selimiye Camisi’nde 18’inci yüzyıla ait kalem işlerinin sökülerek yerine yeni kalem işi uygulamaları yapılmasına karşı açılan davada yürütmeyi durdurma kararı veren Edirne İdare Mahkemesi, gerekçeli kararını açıkladı.

Mimar Sinan’ın “ustalık eserim” dediği Selimiye Camisi’nde, 2023 Haziran ayında Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu onayıyla ana kubbe kalem işi yenileme çalışması başlatıldı. 2024 yılında tamamlanan çalışma sürecinde, hat ve tezyinat uzmanlarından oluşan Selimiye Camii Tetkik ve Tahkik Heyeti, Şubat ve Mayıs 2024’te iki kez itiraz ederek yeni bir kalem işi projesi önerdi. Kurul ilk iki itirazı reddetti, ancak heyetin üçüncü itirazında mevcut uygulamayı “hatalı” bularak iptal etti. Bu gelişmenin ardından 29 Temmuz’da hazırlanan yeni proje uygulanmaya başlandı ve 18’inci yüzyıl kalem işi katmanı kaldırıldı.

YÜRÜTMEYİ DURDURMA DAVASI AÇILDI

Tarihi camideki 18’inci yüzyıl kalem işlerinin hatalı olduğu iddiasının bilimsel temelden yoksun olduğunu savunan ve kimliği açıklanmayan bir kişi, Kültür ve Turizm Bakanlığı aleyhine Edirne İdare Mahkemesi’nde yürütmeyi durdurma davası açtı. Dilekçede, hem Yüksek Kurul’un hem de Bölge Kurulu’nun bilimsel esaslara göre karar almakla yükümlü olduğunun altı çizilerek, yapılan işlemlerin “haksız ve hukuka aykırı” olduğu ileri sürüldü.

30 GÜNLÜK SÜRE VERİLDİ

26 Eylül’de toplanan Edirne İdare Mahkemesi, ara kararında Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne savunma ve belge sunmaları için 30 günlük süre tanıdı ve yürütmenin durdurulmasına hükmetti. Kararda, verilen durdurmanın nihai karar niteliği taşımadığı vurgulandı. Bakanlık tarafından gönderilecek savunma ve bilgi dosyalarının değerlendirilmesinin ardından yürütmeyi durdurma talebinin yeniden ele alınacağı belirtildi.

‘GERİ DÖNÜŞÜ MÜMKÜN OLMAYAN ZARAR DOĞABİLİR’

Mahkeme, yürütmeyi durdurma kararının ardından açıkladığı gerekçeli kararında Selimiye Camisi’nin UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer aldığına dikkat çekerek, yapılacak tüm müdahalelerde ulusal mevzuat ve uluslararası koruma ilkelerine uyulmasının zorunlu olduğunu vurguladı. Yeni tezyinat projesinin uygulanmasının, caminin korunması gereken özgün kültürel değerleri üzerinde geri dönüşü mümkün olmayan zararlara yol açabileceği belirtildi. Kararda ayrıca yürütmenin durdurulması kararına İstanbul Bölge İdare Mahkemesi’nde itiraz edilebileceği ifade edildi.

Haber Merkezi