Selimiye’nin minber motiflerini takıya dönüştürdü
Türk-İslam mimarisinin zirve eserlerinden Selimiye Camisi’nin minberindeki geometrik desenlerden ilham alan Trakya Üniversitesi Öğretim Görevlisi Aybike Kınalı, Mimar Sinan’ın ustalık eserindeki mermer işçiliğini çağdaş kuyumculuk teknikleriyle birleştirerek kolye, broş ve 2 küpeden oluşan özel bir takı seti tasarladı. Eserini 1 aylık bir sürede tamamladığını belirten Kınalı, “O dönem içerisindeki o teknolojide yapılmış olan o eserin şaheserliğini izledikçe, metale aktarırken, ‘Acaba ben o kadar o ruhu verebilecek miyim’ endişesini illaki yaşadım” dedi.
Edirne’de Trakya Üniversitesi Şehit Ressam Hasan Rıza Güzel Sanatlar Meslek Yüksekokulu El Sanatları Bölümü Kuyumculuk ve Takı Tasarımı Programı Öğretim Görevlisi Aybike Kınalı, Mimar Sinan’ın ‘ustalık eserim’ dediği, Türk-İslam mimarisinin zirve eserlerinden, UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ndeki Selimiye Camisi’nin minberindeki desenleri çağdaş kuyumculuk teknikleriyle takı setine dönüştürdü. Selimiye’nin mermer işçiliğinden ilham alan Kınalı, yaklaşık 1 ay süren çalışmayla kolye, broş ve iki küpeden oluşan özel bir set hazırladı.
SELİMİYE MİNBERİNDEN GÜMÜŞ TAKILARA
Selimiye Camisi’nin mimari ve sanatsal anlamda eşsiz bir eser olduğunu vurgulayan Kınalı, çalışmasının çıkış noktasını aktararak, “Selimiye Camisi’nin minberi de kendi içerisinde yapısal olarak ve tasarımsal anlamda gerçekten üzerinde çok önemli izler taşıyor. Mimar Sinan’ın eserin üzerinde yaratmış olduğu tasarımsal figürleri ve mimari yapının içerisindeki yerleştirme ve konumu gerçekten çok önem arz ediyor. Ben de bu çalışmamda, minber desenin üzerindeki geometrik figürlerden yola çıkarak tasarımını gerçekleştirdim. Minberde, tasarımın bütününe bakıldığında müthiş bir mermer işçiliğini görüyoruz. Bu mermer işçiliği hem hafifmiş etkisi yaratıyor. Ama bir o kadar da kütlesel olarak, günümüze kadar ulaşmış olmasıyla sağlamlığını bize göstermiş oluyor. Yapmış olduğum takıda da 925 ayar gümüş kullanarak buradan esinlendiğim figürlerle, desenlerle günümüz çağdaş kuyumculuk teknikleriyle birleştirerek, bu ışığı taşımak istedim” dedi.
‘MERMER USTALIĞINDAKİ TİTİZLİĞİ, KENDİ İŞÇİLİĞİMDE KULLANMAYA GAYRET ETTİM’
Kınalı, tasarımın yalnızca teknik değil aynı zamanda duygusal bir süreç olduğunu ifade ederek, çalışmanın aşamalarını dile getirerek, “İnceleme ve araştırmadan sonra tasarım sürecine geçtik ve ardından ajur tekniği; iç boşaltma. Ben daha da vurgulu hale gelmesi için, üzerinde taşındığında görünür hale ulaştırmak için boş alanları kapatarak ve renk geçişleriyle tamamlayıp, çalışmayı sonlandırdım. O ışığa, o tasarım sürecine ulaşabilmek için hayranlık hiçbir zaman için gitmiyor, etkileniyorsunuz. Çünkü o dönem içerisindeki o teknolojide yapılmış olan o eserin şaheserliğini izledikçe, metale aktarırken, ‘Acaba ben o kadar o ruhu verebilecek miyim’ endişesini illaki yaşadım. Ama o dönemki mermer ustalarının gösterdiği ince titiz çalışmayı da kendi işçiliğimde de elimden geldiğince kullanmaya gayret ettim” şeklinde konuştu.
‘BU ÇALIŞMALARLA, ÖĞRENCİLERİMİZE ÖRNEK OLUYORUZ’
Yaklaşık 1 ay süren çalışmanın 2024 yılında tamamlandığını ve hâlen koleksiyonunda yer aldığını belirten Kınalı, bu tür üretimlerin öğrenciler açısından da önemli olduğunu vurguladı. Kınalı, “Yaklaşık 1 ay sürdü çalışmam, nihai ürüne ulaşıp sergilemeye çıkarmış olmamız. 2024 yılında bu çalışmamı yaptım. O günden bugüne de koleksiyonumda halen daha yer alıyor. Tasarım sürecine başladığınızda, ele almış olduğunuz konularda, konunun çerçevesi ve oradan yola çıkışımız, malzemeyi, materyali bir arada nasıl kompoze edeceğimiz ve bunu nasıl bir koleksiyona dönüştüreceğimiz sürecini, biz kendimiz uygularken öğrencilerimize aslında bir yerde örnek olmuş oluyoruz. Çünkü öğrencilerimize biz derslerimizde hem teknik açıdan hem de koleksiyon ve tasarımsal süreçleri öğretirken adım adım küçük parçalar halinde bilgileri öğrettiğimiz için bu tip çalışmalarla ortaya çıkarttığımızda bir eserin serüveni ne şekilde, nasıl ilerliyor? Bu süreçte ne gibi adımlardan geçiyoruz? sorunları nerelerde yaşıyoruz? O problemleri ne şekilde çözüyoruz? Bunlarla da ilgili bir yerde örnek oluyoruz kendilerine. Ben kendi adıma da çalışmalar düşünüyorum mutlaka. Fakat öğrencilerimiz için de projelerimizin kapsamında tasarımlarını oluştururken, Edirne’nin farklı mimari ögelerinden olsun, doğal zengin kaynaklarından olsun, faydalanarak mutlaka tasarım oluşturmaları için kendilerine proje olarak veriyoruz” diye konuştu.
‘TAŞTAKİ TÜRKLER’ KİTABINDAN ESİNLENEN TAKI SETİ
Selimiye Camisi’nden esinlenen çalışmanın yanı sıra farklı temalarda koleksiyonlar da hazırladığını söyleyen Kınalı, geçmişte yaptığı çalışmaları da anlatarak, “Daha öncesinde yapmış olduğum ‘Taştaki Türkler’ isimli Servet Somuncuoğlu’nun kitabından da esinlenerek, Türklerin özellikle Orta Asya’da taşların üzerinde kullanmış olduğu keçi ve koç motiflerinden yola çıkarak yapmış olduğum ayrıca bir koleksiyonum da bulunuyor. Burada kitap ayracı, broş ve kolye olmak üzere yaklaşık 4 parçalık bir set tasarladım. Orada da koç ve keçi figürünün Türklerin hayatındaki önemi, sonsuz ölümü ve yaşamı temsil etmesi. Bunu taşlara aktarmaları hem hayatlarının içerisinde var etmeleri kutsal bir varlık olarak görmüş olmalarını ifade etmeye çalıştım ve bunu da metal tekniğinde elimden geldiğince gösterdim” ifadelerini kullandı.
Kınalı, akademisyen kimliğiyle ürettiği eserleri üniversite bünyesinde ve farklı sanat sergilerinde sanatseverlerle buluşturduklarını belirterek, çalışmaların sahiplenilmesi konusunda da destek verdiklerini sözlerine ekledi.
Adem Batuhan SEVER
