Türklere özel bayram ve bağımsızlık hikâyesi:

14 Mart Tıp Bayramı

Her yıl tarihi milli mücadele dönemine dayandığı için sadece Türkiye’de kutlanan 14 Mart Tıp Bayramı’na istinaden beyaz önlüklüler, Atatürk Anıtı’na çelenk sundular. Çelenk töreninde konuşma yapan Edirne Tabip Odası Başkanı Prof. Dr. Gürcan Altun meslektaşlarının sorunlarına, Edirne İl Sağlık Müdür Vekili Opr.Dr.Mustafa Talha Sütçü ve Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof.Dr. Filiz Akata da 14 Mart Tıp Bayramı’nın tarihsel önemine vurgu yaptılar.

Tarihi önemi sebebiyle sadece Türkiye’de kutlanan 14 Mart Tıp Bayramı sebebiyle sağlıkçılar bugün Atatürk’ün huzuruna çelenk töreni düzenlediler. Çelenk sunumlarının ardından Edirne Belediyesi Bandosu eşliğinde saygı duruşu ardından İstiklal Marşı okundu. Daha sonra konuşma yapmak üzere kürsüye çıkan Edirne Tabip Odası Başkanı Prof. Dr. Gürcan Altun; “Birkaç ay önce Cumhuriyetimizin yüzüncü yılını geride bıraktık Bu süreçte Cumhuriyetle özdeşleşmiş sağlık kurumlarının birer birer yok edildiğine, beraberinde değerlerimizin de tüketilmesine, ne yazık ki, tanıklık yapmaktayız. Cumhuriyetin ilk yıllarında, savaştan yeni çıkmış ülkemizde, halkımızın sağlığının korunması amacıyla kurulmuş bir ulusal referans Laboratuvarı olan Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü, 1930’lu yıllardan itibaren aşı üretme konusunda çok başarılı çalışmalar yapmış, yıllarca ülkemiz aşı ihtiyacını dış sermayeye bağlı kalmadan karşılamıştır. İşte bu enstitü, 2011 yılında yayınlanan 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile işlevsiz hale getirilmiş ve kapatılmıştır. Bu sorun, meslek örgütümüzce defalarca dile getirilmiş olsa da, önemsenmemiş, ancak, Covid-19 salgınında koruyucu sağlık hizmetlerinin ve aşının ne kadar önemli olduğu bir kez daha anlaşılmıştır” dedi.

Sağlıkta Dönüşüm Projesi’ne de değinen Altun; “Sağlıkta dönüşüm programı ile son yirmi yılda, neredeyse her ay hekime gitmek zorunda kalan, hasta bir toplum yaratmışız. Bu rakamlar, aynı zamanda, birinci basamak koruyucu sağlık hizmetlerinden ne kadar uzaklaştığımızın da göstergesidir” ifadelerine yer verdi.

“MUSTAFA’LARA OLAN SORUMLULUĞUMUZ GEREĞİ BURADAYDIK, BURADAYIZ, BURADA KALACAĞIZ”

Yurtdışına giden hekim sayısındaki artışın altını da çizen Altun; “Yurt dışında hekimlik yapmak üzere iyi hal belgesi almak için Türk Tabipleri Birliği’ne yapılan başvuru sayısı 2012 yılında sadece 59 iken, bu sayı 2023 yılında 3025’e yükselmiştir. Her beş dakikada bir verilen hasta randevuları, çalışma ortamlarındaki olumsuzluklar ve sağlık alanındaki şiddeti önlemede yetersiz kalan uygulamalar hekimlerin ülkeyi terk etmesine yol açıyor. Tüm bu olumsuzluklara rağmen, geçen yıl üniversite sınavında Türkiye birincisi olan Mustafa Özcan, çok daha rahat çalışma koşullarında çalışabileceği, muhtemelen daha çok para kazanabileceği bir meslek yerine, tercihini tıp fakültesinden yana yaptı. Belki idealistti, belki de saygın bir meslek sahibi olmak istiyordu. Üstelik her yıl binlerce hekimin ülkeyi terk ettiğinin, binlercesinin ise olumsuz koşullarda mutsuz çalıştığının farkında olarak. Mustafa’lara olan sorumluluğumuz gereği, bizi duymazdan, görmezden gelip yok sayanlara; sesimize kulaklarını tıkayanlara; bizi değersizleştirmeye çalışanlara,“Hiçbir yere çekip gitmiyoruz! Buradaydık, buradayız, burada kalacağız” diyoruz” açıklamasını yaptı.

“14 MART TIP BAYRAMI HİKÂYESİ ASLINDA BİR BAĞIMSIZLIK HİKÂYESİDİR”

Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof.Dr. Filiz Akata ise 14 Mart Tıp Bayramı’nın tarihi önemini anlatarak; “14 Mart Tıp Bayramı hikâyesi aslında bir bağımsızlık hikâyesidir. Türkiye’de hekimlerin 14 Mart’ta Tıp Bayramı’nı kutlamalarının nedeni; tıp eğitiminin başlangıcının bir mihenk taşı olarak 14 Mart 1827 tarihinde Tıphane-i Amire adlı okulun açılması nedeniyledir, bu tarihtir ama buradan başlayan tıp eğitiminin hiç ara vermeden sistemli bir şekilde devamlı kendini yenileyerek, geliştirerek bugünkü tıp eğitimine gelmesi yılları almıştır. Bayram olarak kullanılması farklı bir şeydir. 14 Mart Tıp Bayramı aslında ilk kez 191 yılında İstanbul işgal altındayken mandaya karşı çıkan tıbbiyeli Hikmet ve arkadaşlarının Türk bayraklarını dalgalandırdığı şu anki İstanbul’daki Sağlık Bilimleri Üniversitesi’nde eski Haydarpaşa’da kutlanmakta ve bu mandaya karşı gelmek için yapılan bir hareket olarak ortaya çıkmaktadır. 14 Mart dünyanın hiçbir yerinde bayram olarak kutlanmaz. Sadece bize aittir, Türkiye’ye ait özel bir gündür ve hikâyesi az önce de bahsettiğim gibi başlangıç olarak milli mücadeleye dayanmaktadır. 14 Mart sabahı Hikmet Bey ve arkadaşları dev bir Türk bayrağı hazırladılar ve İngiliz nöbetçileri atlatarak okulun iki kulesinin arasındaki çatıya çıkıp ardından dev Türk bayrağını dalgalandırdılar. Yapılan arşiv çalışmalarında ve tanık görüşmelerinde İngilizlerin eyleme katılan tüm öğrencileri tutukladığı saptandı. Ancak anlatılanlara göre Hikmet Bey ve arkadaşları bahanelerini hazırlamıştır. 14 Mart 1827 tarihi Osmanlı’da ilk modern tıp öğreniminin başladığı tarih olarak kabul ediliyordu ve öğrenciler şunu dediler; ‘Biz her yıl 14 Mart’ı kutlarız.’ diye savunma yaptılar. 14 Mart bin 1919 yılından itibaren milli mücadelenin bir sembol tarihi oldu ve Türk Tıp Bayramı olarak da kabul edildi. Daha sonraki yıllarda kesintiye uğramıştır kutlamalar ama 1937 yılından itibaren tekrar tıp bayramı 14 Mart’ta kutlanmaya başlamıştır. 1915 yılında Haydarpaşa Tıp Fakültesi’nin birinci yıl öğrencilerinin tümü gönüllü olarak askere katılmıştır. 18 Mayıs günü ise bu öğrencilerin hepsi birden şehit olmuştur. 1921 yılında tıbbiye hiç mezun verememiştir” şeklinde konuştu.

“DURUM VE KOŞULLAR HER NE OLURSA OLSUN SAĞLIK HİZMETİ HİÇBİR ZAMAN AKSAMADI”

Edirne İl Sağlık Müdür Vekili Opr.Dr.Mustafa Talha Sütçü; “ 14 Mart Türkiye’de modern tıp eğitiminin başladığı gün kabul edilse de Tıbbiye öğrencilerinin işgale karşı bağımsızlık mücadelesinin gizli adı olmuştur Tıp Bayramı. Tarih boyunca, gerektiğinde canları pahasına milletin yardımına koşan sağlık çalışanları, korona virüs salgınına karşı yürüttükleri zorlu mücadelede ve ülkemizin yaşamış olduğu büyük deprem felaketinde de yine en ön safta yer aldı. Durum ve koşullar her ne olursa olsun sağlık hizmeti hiçbir zaman aksamadı, aksamayacaktır. Bu duygu ve düşüncelerle; insan hayatını her şeyin üstünde tutan tüm sağlık çalışanlarımızın 14 Mart Tıp Bayramını kutluyor, bu uğurda hayatını kaybeden çalışanlarımıza bugün vesilesiyle bir kez daha Allah’tan rahmet diliyorum” ifadelerine yer verdi. Damla GÖÇ AKYÜZ