Vakıf kiralarına zamda iki ayrı tarife!
‘Büyük bir haksızlık’
Başta UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’nde bulunan Selimiye Camisi çevresindeki Arasta Çarşısı olmak üzere çok sayıda vakıf eserini barındıran Edirne’de, Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nün 2026 yılı için kira artışını yüzde 40 olarak belirlemesi, bazı kiracılara ise TEFE-TÜFE oranının uygulanacağının açıklanması esnafta soru işaretlerine yol açtı. Bedesten Çarşısı Esnaf Başkanı Hakan Fındıklı, farklı artış oranlarının kafa karıştırdığını belirtirken, EDESOB Başkanı Kemal Cingöz, yüzde 40’lık zammına yönelik yaptığı değerlendirmede, Yani vakıf kiralarına yüzde 25 gibi bir zam yapsalardı makul karşılanabilirdi. O zaman devlet memurlarına da yüzde 40 zam yapsın devlet. Bu büyük bir haksızlık” dedi.
Edirne, UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ndeki Selimiye Camisi çevresinde bulunan Arasta Çarşısı başta olmak üzere birçok vakıf eserine ev sahipliği yaparken, Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nün 2026 yılı kira artışları esnafta kafa karışıklığına neden oldu. Müdürlüğün 2025 öncesi kiracılara yüzde 40, 2025 yılı içinde devralan kiracılara ise TEFE-TÜFE oranında zam uygulayacağını açıklaması, iki farklı artış oranının ortaya çıkmasına yol açtı. Bedesten Çarşısı Esnaf Başkanı Hakan Fındıklı, esnafın bu belirsizlikten dolayı mağduriyet yaşadığını belirterek tek tip zam uygulaması talep etti.
‘SABİT BİR ORANA BAĞLANSA DA ESNAF STRES YAŞAMASA’
İki farklı artış oranının esnafı kararsız bıraktığını söyleyen Fındıklı, “Dün ihbarnamelerimizi getirdiler, teslim ettiler. Kiralar bu yıl yüzde 40 ve TEFE-TÜFE oranında arttı. Yeni, 2025 yıl içerisinde devir işlemi olan, el değiştiren iş yerleri TEFE-TÜFE oranında olacak, diğerlerinde yüzde 40 artış olacak. İkisinin arasında bir şey yok. Ama esnafın kafası karıştı. Yani niye birine yüzde 40? Niye birine TEFE-TÜFE? Yani TEFE-TÜFE yüzde 38, diğer artış oranı yüzde 40, arada iki puanlı bir fark ama keşke bunu böyle yapmasalar da, sabit bir şeye bağlansa bu artık. Yani her yıl esnaf bu stresi yaşamasın. Yani ‘Vakıflar ne kadar arttıracak? Yüzde kırk mı olacak? Yüzde 140 mı olacak?’ Bir yere bağlansın bu iş artık. Yani bu stres yaşanmasın” dedi.
“HERKES İÇİN TEK ORAN UYGULANSIN”
Fındıklı, kiraların her yıl TEFE-TÜFE oranında artırılması yönünde alınacak bir kararın tüm taraflar için daha sağlıklı olacağını söyledi. “İnsanlar işlerine yatırım yapamıyorlar. Çünkü bir yıl sonralarının ne olacağını bilmiyor kimse. Yani vakıflar çıkıp geçen yüzde 100 mü yapacak? Yüzde yüz kırk mı yapacak? Geçen yıl da bu durum yaşadık. Her yıl kiralarımızı ‘TEFE-TÜFE’ oranında arttıracağız deseler ve bu uygulansa daha güzel olur. Yani bu birinin keyfine görünür mü yapılıyor? Birinin canı istediğine göre mi yapılıyor? Neye göre değerlendiriliyor bu? Nasıl değerlendiriliyor. Açıklanan oranı esnaf bekliyordu zaten. Esnafın da beklentileri yüzde 30’la 40 arasında bir kira artışı yapılır diye bir düşünce vardı, o gerçekleşti. Fakat sürekli bir kafa karışıklığı oluyor. Bir TEFE-TÜFE diyorsunuz, bir yüzde 40 diyorsunuz. Herkesi aynı oranda arttırın, kimsenin kafası karışmasın. Bilsin bunu insanlar. Yani bu kafa karıştıran zam oldu” ifadelerini kullandı.
“VAKIF KİRALARI ZATEN YÜKSEK, ZAM DAHA DA YUKARI ÇEKTİ”
Vakıf kiralarının mevcutta da yüksek olduğundan söz eden Fındıklı, özellikle Bedesten Çarşısı’ndaki ticaret hacminin kiraları karşılamakta zorlandığını belirtti. “Şu anda zaten vakıf kiraları yüksek. Yani zammın yüzde 40 kırk olması rakamları çok yukarıya götürüyor. Yani şu anda Bedesten Çarşısı için konuşacak olursak belki piyasaya göre kiralar düşük evet ama oradaki ticarete, orada dönen hacme göre de çok yüksek. Yani dışarıdan birine sorsanız, ‘ya o da kira mı?’ der? Evet, doğru, ona göre öyle. Ama Bedesten Çarşısı’na Bulgar girmez, Yunanlı girmez. Yani Edirne’nin yerli vatandaşına hizmet eden bir çarşı orası. Yani oradan ne alacaksınız siz? Eskiler diyor ya ‘çakı, çakmak, iğne, tarak’ bunu alacaksınız. Dışarıdan gelen insanlar Edirne’de para bırakıyorlar. Evet bırakıyorlar ama kime bırakıyorlar? Eczaneye bırakıyor, tatlıcıya bırakıyor, köfteciye ciğerciye bırakıyor. Bunun dışında ben başka bir şey aldıklarını görmüyorum. Bir de bizim üç harfli meşhur marketlerimize girip çıkıyorlar. Başka bir yere bir şey bıraktıkları yok. O zaman biz de bu çarşıları değiştirelim, biz de orada işte köfte ciğer satalım, deterjan, tatlı, baklava satalım. Yani bunun önünü açsınlar. Biz de o zaman gelen Bulgar’dan bir pay alalım. Bu şartlarda gelen turistlerin aldıkları ürünler belli. O ürünler bedesten çarşısında yok” şeklinde konuştu.
“YÜZDE 40’LIK ARTIŞ KABUL EDİLEBİLİR DEĞİL”
Edirne Esnaf Odaları Birliği (EDESOB) Başkanı Kemal Cingöz de zam oranını eleştirdi. Cingöz, artışın gerçekçi olmadığını belirterek, “Bence büyük bir haksızlık yapılmış. Çünkü hükümetin açıklamış olduğu yeniden değerleme oranı yüzde 25’i bulmuyor. Yani vakıf kiralarına yüzde 25 gibi bir zam yapsalardı makul karşılanabilirdi. O zaman devlet memurlarına da yüzde 40 zam yapsın devlet. Bu büyük bir haksızlık. Onun için kabul edilir bir şey değil. Yüksek buluyorum, hem de çok yüksek. Esnaf bu artışı nereye yansıtacak? Ben hep söylüyorum; gelen her zam sonunda en son tüketicinin sırtına biner. Esnaf buradan kar eder mi? Etmez. Esnaf da müşteri kaybına uğrar. Her yeni zam yeni bir müşteri kaybı demektir. Tabii ki esnaf da kiralara göre satacağı ürüne aynı oranlarda olmasa bile belli miktarda zam yapmak zorunda” diye konuştu.
Adem Batuhan SEVER
